{"id":39,"date":"2024-10-04T12:09:32","date_gmt":"2024-10-04T10:09:32","guid":{"rendered":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/?page_id=39"},"modified":"2024-10-04T12:09:32","modified_gmt":"2024-10-04T10:09:32","slug":"jak-nie-stracic-glosu-profilaktyka-glosowa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/?page_id=39","title":{"rendered":"Jak nie straci\u0107 g\u0142osu &#8211; profilaktyka g\u0142osowa"},"content":{"rendered":"\n<p>Podstawow\u0105 rzecz\u0105 w profilaktyce narz\u0105du g\u0142osu jest prawid\u0142owa emisja g\u0142osu. Zbytnie obci\u0105\u017canie krtani sprzyja zaczerwienieniom, stanom zapalnym strun g\u0142osowych, co w rezultacie mo\u017ce powodowa\u0107 powstanie guzk\u00f3w i prowadzi do d\u0142ugotrwa\u0142ego leczenia farmakologicznego lub nawet operacyjnego i rehabilitacji g\u0142osowej. <strong>Wadliwa emisja jest powodem wielu chor\u00f3b narz\u0105du g\u0142osu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Najcz\u0119stsze przyczyny zaburze\u0144 czynno\u015bci g\u0142osu:<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zbyt d\u0142ugie, g\u0142o\u015bne m\u00f3wienie<\/li>\n\n\n\n<li>tzw. \u201etwarde nastawienie g\u0142osu\u201d- nadu\u017cywane w szkole, na boisku, podczas o\u017cywionej dyskusji. Powoduje ono zbyt silne zwarcia strun g\u0142osowych i gwa\u0142towne ich\u00a0 rozwarcia w czasie przedzierania si\u0119 przez nie strumienia powietrza.<\/li>\n\n\n\n<li>nadmierny krzyk (jest na twardym ataku)<\/li>\n\n\n\n<li>m\u00f3wienie na niew\u0142a\u015bciwej dla danego g\u0142osu wysoko\u015bci ( np. m\u00f3wienie zbyt wysokim g\u0142osem w czasie silnego wzburzenia)- st\u0105d mamy chrypk\u0119, czujemy sucho\u015b\u0107 w gardle, wydaje si\u0119 nam, \u017ce nasz g\u0142os jest cichy, twardy, matowy.<\/li>\n\n\n\n<li>niew\u0142a\u015bciwe ustawienie g\u0142osu- w\u00f3wczas podczas wydobywania silnych d\u017awi\u0119k\u00f3w obci\u0105\u017cane s\u0105 przede wszystkim struny g\u0142osowe i gard\u0142o.<\/li>\n\n\n\n<li>nieprawid\u0142owe oddychanie podczas m\u00f3wienia- niepe\u0142ne wykorzystywanie mo\u017cliwo\u015bci aparatu oddechowego i nieekonomiczne zu\u017cywanie powietrza, co utrudnia swobodne m\u00f3wienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych znacz\u0105co na nasz\u0105 kondycj\u0119 g\u0142osow\u0105 podstawow\u0105 rzecz\u0105 jest \u015brodowisko zewn\u0119trzne, w jakim pracujemy. W czasie fonacji cz\u0119sto wci\u0105gamy powietrze przez usta. Do gard\u0142a dostaje si\u0119 w\u00f3wczas powietrze o temperaturze i wilgotno\u015bci zewn\u0119trznej. Dlatego konieczna jest dba\u0142o\u015b\u0107, by otoczenie, w kt\u00f3rym pracujemy i odpoczywamy posiada\u0142o optymalne parametry:<\/p>\n\n\n\n<p>1. <strong>WILGOTNO\u015a\u0106 <\/strong>&#8211; Podczas pracy g\u0142osem oddychamy przez usta, krta\u0144 jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cona na wysuszenie. Wilgotno\u015b\u0107 powietrza, w kt\u00f3rym pracujemy powinna wynosi\u0107 60-70%. W pomieszczeniach ogrzewanych kaloryferami rzadko przekracza 45%, dlatego wskazane jest stosowanie nawil\u017caczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbytnie wysuszenie \u015bluz\u00f3wki pokrywaj\u0105cej narz\u0105d g\u0142osowy wp\u0142ywa na jego prac\u0119- przesuszona wydzielina na fa\u0142dach g\u0142osowych robi si\u0119 g\u0119sta, lepka, powoduje s\u0142absz\u0105 ruchomo\u015b\u0107 fa\u0142du w miejscu jej nagromadzenia. Prowadzi to do powstawania tzw. \u201eguzk\u00f3w \u015bpiewaczych\u201d. W ramach profilaktyki g\u0142osowej zaleca si\u0119 wyrobienie sobie nawyku ci\u0105g\u0142ego popijania w czasie pracy g\u0142osem wody niegazowanej o temp. pokojowej -1,5 l to minimum dla naszego narz\u0105du g\u0142osowego (nawet gdy nie czujemy pragnienia to jednak popijamy z rozs\u0105dku!). Napoje zawieraj\u0105ce kofein\u0119 i tein\u0119 nie s\u0105 wskazane. Foniatrzy proponuj\u0105 farmakologiczne nawil\u017cacze: tabletki ISLA, Witamina A+E (nale\u017cy rozgryza\u0107). Doskona\u0142e s\u0105 naturalne specyfiki:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; zmieli\u0107 siemi\u0119 lniane (doskona\u0142y nawil\u017cacz!) z p\u00f3\u0142 \u0142y\u017ceczki cukru pudru i ssa\u0107 jak dropsy<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; 2 \u017c\u00f3\u0142tka, 5 \u0142y\u017ceczek miodu i sok z cytryny wymiesza\u0107 i zje\u015b\u0107 raz na 2 tygodnie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. TEMPERATURA<\/strong>&#8211; Powietrze przy fizjologicznym procesie oddychania dociera do krtani maj\u0105c temperatur\u0119 oko\u0142o 32-34<sup>o<\/sup>C. Temperatura zewn\u0119trzna znacznie ni\u017csza (zw\u0142aszcza ujemna) jest dla naszej krtani szokiem. U\u017cywanie g\u0142osu w niskiej temperaturze powinno ogranicza\u0107 si\u0119 do minimum. R\u00f3wnie\u017c niekorzystne jest spo\u017cywanie napoj\u00f3w gor\u0105cych lub bardzo zimnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. HA\u0141AS <\/strong>&#8211; Nadmierny ha\u0142as sprawia, \u017ce m\u00f3wimy g\u0142o\u015bniej, w spos\u00f3b party, o twardym nastawieniu, anga\u017cuj\u0105c w ten proces wzmo\u017con\u0105 prac\u0119 mi\u0119\u015bni, w tym mi\u0119\u015bnie krtani. Te wymuszone warunki emisji powoduj\u0105, \u017ce zmienia si\u0119 barwa g\u0142osu, jego d\u017awi\u0119czno\u015b\u0107, pogarsza si\u0119 jego brzmienie. Gdy zwi\u0119kszenie g\u0142o\u015bno\u015bci g\u0142osu trwa d\u0142u\u017cszy czas, nawet przy prawid\u0142owej emisji, nara\u017ceni jeste\u015bmy na zm\u0119czenie narz\u0105du g\u0142osu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. ZANIECZYSZCZENIA<\/strong> -Wysoki poziom kurzu lub innych zanieczyszcze\u0144 (np.chemicznych) wp\u0142ywa niekorzystnie na narz\u0105d g\u0142osu. Kurz osadza si\u0119 na b\u0142onie \u015bluzowej, powoduj\u0105c podra\u017cnienie, a co za tym idzie chrz\u0105kanie czy odruch kaszlu, kt\u00f3ry jest bardzo szkodliwy dla strun g\u0142osowych. R\u00f3wnie\u017c nikotyna powoduje niekorzystne przekrwienie \u015bluz\u00f3wki, dlatego osoby pracuj\u0105ce g\u0142osem powinny unika\u0107 przebywania w zadymionych pomieszczeniach (u palaczy szkodliwe substancje osadzaj\u0105 si\u0119 w krtani na strunach g\u0142osowych \u2013 g\u0142os staje si\u0119 ni\u017cszy, chrapliwy, matowy).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. KONTROLA MEDYCZNA<\/strong> &#8211; G\u0142os jest dla nauczyciela narz\u0119dziem pracy, dlatego ka\u017cda, trwaj\u0105ca d\u0142u\u017cej dolegliwo\u015b\u0107 g\u0142osowa powinna by\u0107 skonsultowana u lekarza foniatry. <strong><em><u>Bezwzgl\u0119dnie,gdy mamy chory g\u0142os, nie pracujemy!<\/u><\/em><\/strong>&nbsp;Przy wirusowym zapaleniu krtani(afonia, dysfonia) nie przedzieramy g\u0142osu- mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do niedomykalno\u015bci fa\u0142d g\u0142osowych( rehabilitacja roczna).<\/p>\n\n\n\n<p>Niezmiernie wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 w profilaktyce g\u0142osowej s\u0105 systematyczne badania kontrolne u lekarza foniatry( raz w roku u tego samego lekarza- jest w stanie wychwyci\u0107 zmiany w obr\u0119bie narz\u0105du g\u0142osowego).Wskazane jest badanie wideostroboskopem, kt\u00f3re umo\u017cliwia w spos\u00f3b dok\u0142adny zbadanie krtani, jej ruch\u00f3w fonacyjnych i wychwycenie wszelkich zmian patologicznych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>JAK DBA\u0106 O G\u0141OS?<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pami\u0119taj o mi\u0119kkim zapocz\u0105tkowaniu zdania.<\/li>\n\n\n\n<li>Nie podwy\u017cszaj g\u0142osu, m\u00f3w zachowuj\u0105c naturaln\u0105 wysoko\u015b\u0107 g\u0142osu.<\/li>\n\n\n\n<li>Pami\u0119taj o przerwach na oddech, nie staraj si\u0119 wszystkiego powiedzie\u0107 na jednym wydechu.<\/li>\n\n\n\n<li>Pami\u0119taj, \u017ceby nie m\u00f3wi\u0107 na wdechu, a jedynie na wydechu.<\/li>\n\n\n\n<li>Robi\u0105c g\u0142\u0119bsze oddechy, uruchom przepon\u0119 &#8211; naucz si\u0119 prawid\u0142owej techniki oddechowej.<\/li>\n\n\n\n<li>Podczas m\u00f3wienia wykorzystuj swoje mi\u0119\u015bnie artykulacyjne, otwieraj usta, nie m\u00f3w z zaci\u015bni\u0119tymi wargami.<\/li>\n\n\n\n<li>Dbaj, aby mi\u0119\u015bnie ramion, szyi, krtani, klatki piersiowej by\u0142y rozlu\u017anione, a nie napi\u0119te.<\/li>\n\n\n\n<li>Zr\u00f3b sobie ma\u0142\u0105 rozgrzewk\u0119 mi\u0119\u015bni przed d\u0142u\u017csz\u0105 rozmow\u0105 (np. mruczenie).<\/li>\n\n\n\n<li>Wyr\u00f3b sobie nawyk popijania wody niegazowanej w czasie m\u00f3wienia<\/li>\n\n\n\n<li>Pozb\u0105d\u017a si\u0119 nawykowego odchrz\u0105kiwania i kaszlu ( zamiast tego mo\u017cna prze\u0142kn\u0105\u0107 \u015blin\u0119, popija\u0107 wod\u0105, kas\u0142a\u0107 po cichu)<strong>. Je\u015bli mamy chrypk\u0119 podczas infekcji, nie staramy si\u0119 szepta\u0107 (uszkadza krta\u0144 tak jak krzyk). Zamiast tego staramy si\u0119 m\u00f3wi\u0107 cichym, ale d\u017awi\u0119cznym g\u0142osem.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>W czasie niedyspozycji g\u0142osowej nie pracujemy g\u0142osem!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><em><u>Chrypki, za\u0142amania g\u0142osu, bezg\u0142os wynikaj\u0105 z niew\u0142a\u015bciwego u\u017cywania g\u0142osu<\/u><\/em> \u2013 z\u0142ej emisji g\u0142osu. Nabycie umiej\u0119tno\u015bci prawid\u0142owego wydobywania d\u017awi\u0119ku wymaga d\u0142ugofalowego, systematycznego post\u0119powania- wielu \u0107wicze\u0144 oddechowych (celem kt\u00f3rych jest nauczenie prawid\u0142owego oddechu torem przeponowo- brzusznym) i g\u0142osowych. <strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podstawow\u0105 rzecz\u0105 w profilaktyce narz\u0105du g\u0142osu jest prawid\u0142owa emisja g\u0142osu. Zbytnie obci\u0105\u017canie krtani sprzyja zaczerwienieniom, stanom zapalnym strun g\u0142osowych, co w rezultacie mo\u017ce powodowa\u0107 powstanie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-39","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/39","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/39\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/39\/revisions\/40"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}