{"id":41,"date":"2024-10-04T12:12:03","date_gmt":"2024-10-04T10:12:03","guid":{"rendered":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/?page_id=41"},"modified":"2024-10-04T12:12:03","modified_gmt":"2024-10-04T10:12:03","slug":"o-roli-oddychania-i-cwiczen-oddechowych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/?page_id=41","title":{"rendered":"O roli oddychania i \u0107wicze\u0144 oddechowych"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00f3wienie jest nieroz\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z oddychaniem. Inny jest spos\u00f3b oddychania wtedy, gdy milczymy, a inny, gdy m\u00f3wimy. Podczas spoczynku oddychamy nosem: czas trwania wdechu i wydechu jest niemal taki sam. Natomiast w czasie m\u00f3wienia oddychamy przede wszystkim ustami: wdech jest szybki i kr\u00f3tki, a wydech d\u0142ugi i powolny. M\u00f3wi\u0105c nabieramy tyle powietrza, ile potrzeba do wypowiedzenia frazy czy zdania.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wienie jest nieroz\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z oddychaniem. Inny jest spos\u00f3b oddychania wtedy, gdy milczymy, a inny, gdy m\u00f3wimy. Podczas spoczynku oddychamy nosem: czas trwania wdechu i wydechu jest niemal taki sam. Natomiast w czasie m\u00f3wienia oddychamy przede wszystkim ustami: wdech jest szybki i kr\u00f3tki, a wydech d\u0142ugi i powolny. M\u00f3wi\u0105c nabieramy tyle powietrza, ile potrzeba do wypowiedzenia frazy czy zdania.<\/p>\n\n\n\n<p>Nieprawid\u0142owy spos\u00f3b oddychania (zw\u0142aszcza przez usta) mo\u017ce powodowa\u0107 powa\u017cne skutki w rozwoju :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zbyt p\u0142ytki oddech powodowa\u0107 mo\u017ce, \u017ce dziecko \u017ale sypia, chrapie podczas snu, krzyczy, cz\u0119sto budzi si\u0119, za\u015b nast\u0119pnego dnia bywa zm\u0119czone, nieuwa\u017cne i rozkojarzone;<\/li>\n\n\n\n<li>klatka piersiowa dziecka wskutek p\u0142ytkich oddech\u00f3w (mi\u0119\u015bnie oddechowe \u017cebrowe s\u0105 ma\u0142o aktywne) nie rozwija si\u0119 w spos\u00f3b prawid\u0142owy, przez co jest zwykle p\u0142aska;<\/li>\n\n\n\n<li>dziecko cz\u0119\u015bciej choruje ( anginy, przezi\u0119bienia);<\/li>\n\n\n\n<li>nieprawid\u0142owe oddychanie przez usta powoduje, \u017ce przep\u0142ywaj\u0105ce nad j\u0119zykiem powietrze utrudnia w\u0142a\u015bciw\u0105 pionizacj\u0119 j\u0119zyka( prowadzi to do trudno\u015bci w prawid\u0142owym wymawianiu g\u0142osek \u201esz\u201d, \u201e\u017c\u201d,\u201dcz\u201d,\u201dd\u017c\u201d, \u201er\u201d, \u201el\u201d;<\/li>\n\n\n\n<li>dziecko, kt\u00f3re nie oddycha przez nos \u017ale je i m\u0119czy si\u0119 podczas jedzenia, bo musi do\u015b\u0107 cz\u0119sto robi\u0107 przerwy;<\/li>\n\n\n\n<li>d\u0142ugotrwa\u0142e oddychanie ustami prowadzi do kszta\u0142towania si\u0119 wad zgryzu ( a nawet do deformacji czaszki twarzowej dziecka);<\/li>\n\n\n\n<li>w przypadku nawykowego oddychania przez usta, np. w znacznych przerostach migda\u0142k\u00f3w podniebiennych, dochodzi do rezonansu nosowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Gdy dzieci (doro\u015bli) nie potrafi\u0105 prawid\u0142owo gospodarowa\u0107 oddechem, ani zachowa\u0107 prawid\u0142owego rytmu mowy, najcz\u0119\u015bciej brakuje im powietrza, zacinaj\u0105 si\u0119, przerywaj\u0105 kwestie w najmniej spodziewanym momencie, po\u0142ykaj\u0105 ko\u0144c\u00f3wki wyraz\u00f3w i pocz\u0105tki nast\u0119pnych. Raz m\u00f3wi\u0105 g\u0142o\u015bno, raz ciszej. W tych zmaganiach bierze udzia\u0142 ca\u0142e cia\u0142o: unoszenie ramion, wyci\u0105ganie szyi, stawanie na palcach.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0106wiczenia oddechowe wyd\u0142u\u017caj\u0105 faz\u0119 wydechow\u0105, reguluj\u0105 prac\u0119 przepony i pog\u0142\u0119biaj\u0105 oddech.<\/p>\n\n\n\n<p>Oddychanie przeponowe jest najkorzystniejsze dla organizmu ludzkiego. Ten spos\u00f3b oddychania daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 spo\u017cytkowania przy m\u00f3wieniu najwi\u0119kszej ilo\u015bci powietrza w jednym oddechu i przez to osi\u0105gania maksymalnej pojemno\u015bci p\u0142uc.<br>Umiej\u0119tno\u015b\u0107 oddychania przeponowego posiada ka\u017cdy z nas po urodzeniu (noworodek potrafi p\u0142aka\u0107 g\u0142o\u015bno i d\u0142ugo, co nie ma wp\u0142ywu na jego g\u0142os),<br>Dzieci najcz\u0119\u015bciej oddychaj\u0105 unosz\u0105c ramiona do g\u00f3ry- jest to tzw. oddychanie szczytowe, kt\u00f3re uruchamia tylko g\u00f3rne partie klatki piersiowej, a przez to jest to oddech bardzo p\u0142ytki i niepo\u017c\u0105dany w m\u00f3wieniu. Dzieci maj\u0105 problem z wypowiedzeniem d\u0142u\u017cszej frazy na wydechu, wskutek czego rw\u0105 swoj\u0105 wypowied\u017a, bo musz\u0105 zaczerpn\u0105\u0107 powietrza.<br>\u017beby zrozumie\u0107 jak si\u0119 powinno prawid\u0142owo oddycha\u0107 potrzebne jest kilka minut dziennie po\u015bwi\u0119cone na \u0107wiczenia oddechowe.<br>Najprostszym sposobem nauczenia dziecka oddychania przeponowego jest zabawa w \u201e hu\u015btanie misia\u201d:<br>Dziecko le\u017cy na pod\u0142odze z misiem (lub z inn\u0105 ulubion\u0105 maskotk\u0105). Lewa d\u0142o\u0144 le\u017cy na g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci klatki piersiowej, a prawa na brzuchu. Dziecko wdycha powietrze przez nos lub usta i nos (wyczuwa unoszenie si\u0119 brzucha ku g\u00f3rze, lewa d\u0142o\u0144 le\u017cy nieruchomo), wypuszcza powietrze przez usta (brzuch opada, lewa d\u0142o\u0144 le\u017cy nieruchomo). \u0106wiczenie nale\u017cy wykonywa\u0107 3 razy dziennie przez 2 &#8211; 3minuty. P\u00f3\u017aniej mo\u017cna je troch\u0119 zmodyfikowa\u0107 \u2013 w trakcie wydechu wymawiamy g\u0142osk\u0119 sssssssss lub szszszsz. To samo \u0107wiczenie wykonujemy w pozycji stoj\u0105cej i siedz\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0106wiczenia oddechowe dobrze jest \u0142\u0105czy\u0107 z ruchami r\u0105k i tu\u0142owia. Np.:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Wdech z jednoczesnym szybkim wzniesieniem r\u0105k do boku, a wydech z powolnym przesuwaniem rak do przodu, a\u017c do zupe\u0142nego ich skrzy\u017cowania<\/li>\n\n\n\n<li>Wdech z jednoczesnym wzniesieniem r\u0105k bokiem do g\u00f3ry ( ale tylko do wysoko\u015bci talii- wy\u017cej powoduje napi\u0119cia) a nast\u0119pnie r\u0119ce nale\u017cy wolno opuszcza\u0107, wydychaj\u0105c powoli powietrze<\/li>\n\n\n\n<li>Szybki wdech z jednoczesnym skr\u0119tem tu\u0142owia w bok, w czasie powolnego wydechu nast\u0119puje powr\u00f3t do normalnej.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>\u0106wiczenia oddechowe powinny stanowi\u0105 nieodzowny element terapii logopedycznej.<br>Dla dzieci najcz\u0119\u015bciej prowadzone s\u0105 w formie zabaw:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kto dalej, kto mocniej: dmuchanie na lekkie przedmioty: pi\u00f3rka, pi\u0142ki ping-pongowe, skrawki papieru<\/li>\n\n\n\n<li>wydmuchiwanie baniek mydlanych przez s\u0142omk\u0119, dmuchanie do pojemnika z wod\u0105 za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnej grubo\u015bci i d\u0142ugo\u015bci rurek,<\/li>\n\n\n\n<li>dmuchanie balon\u00f3w, piszcza\u0142ek;<\/li>\n\n\n\n<li>wykonanie wdechu i do\u015b\u0107 d\u0142ugi wydech, tj dmuchanie na podwieszony przedmiot (z kawa\u0142k\u00f3w lekkiej folii, waty, karbowanej bibu\u0142y albo g\u0105bki) tak, aby jak najd\u0142u\u017cej utrzyma\u0107 \u00f3w przedmiot w oddaleniu;<\/li>\n\n\n\n<li>jeste\u015bmy na \u0142\u0105ce i w\u0105chamy kwiatki, wci\u0105gamy zapach i zatrzymujemy go jak najd\u0142u\u017cej, potem wydmuchujemy, zdmuchujemy puch z mlecza, p\u0142atki z kwiatk\u00f3w: pfff<\/li>\n\n\n\n<li>Rurka, s\u0142omka mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 tak\u017ce do przenoszenia r\u00f3\u017cnych lekkich przedmiot\u00f3w ( przyci\u0105gania na wdechu) z jednego miejsca na drugie, np. kropek na biedronk\u0119 wykonana z tektury, jab\u0142ek na drzewo itp.<\/li>\n\n\n\n<li>Bawimy si\u0119 p\u0142omieniem \u015bwiecy: dmuchamy leciutko, \u017ceby p\u0142omie\u0144 nie zgas\u0142 staramy si\u0119 zdmuchn\u0105\u0107 p\u0142omie\u0144 z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci zdmuchujemy kilka \u015bwieczek jednocze\u015bnie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna wymienia\u0107 niemal w niesko\u0144czono\u015b\u0107 przyk\u0142ady \u0107wicze\u0144 oddechowych. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 i\u017c powinny by\u0107 odpowiednio dobrane do mo\u017cliwo\u015bci i potrzeb dziecka i nie powinny trwa\u0107 zbyt d\u0142ugo(mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 zawroty g\u0142owy \u2013 hiperwentylacja). Przy \u0107wiczeniach nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 zar\u00f3wno na oddech statyczny (gdy nie m\u00f3wi-oddychanie nosem), jak i dynamiczny (w trakcie m\u00f3wienia-oddychanie nosem i ustami lub samymi ustami). Zach\u0119cam do wykorzystania codziennych sytuacji domowych do tego aby \u201epodmucha\u0107\u201d troszk\u0119 ze swoim dzieckiem.<br>Logopeda<br>Hanna G\u0142uchowska<\/p>\n\n\n\n<p>Bibliografia<\/p>\n\n\n\n<p>Walencik-Topi\u0142ko A.:\u0106wiczenia wst\u0119pne w terapii logopedycznej \/w:\/ Podstawy Neurologopedii, T. Ga\u0142kowski red., Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2005.<br>Demel G.: Elementy logopedii . WSiP Warszawa 1979<br>Sachajska E.: Uczymy poprawnej wymowy. Warszawa 1987<br>Tarasiewicz B. : M\u00f3wi\u0119 i \u015bpiewam \u015bwiadomie. Wyd. Uniwersitas<br>Krak\u00f3w 2005<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f3wienie jest nieroz\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z oddychaniem. Inny jest spos\u00f3b oddychania wtedy, gdy milczymy, a inny, gdy m\u00f3wimy. Podczas spoczynku oddychamy nosem: czas trwania wdechu i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-41","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/41","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/41\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42,"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/41\/revisions\/42"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/logopeda-teresin.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}